Krijt - Noord Amerika

115 tot 90 miljoen jaar geleden.

Klimaat

In dit rijk is het erg tropisch. Het landschap is bedekt met planten. En ze groeien overal! Op de grote varen-vlaktes leeft een grote variatie in planteneters: van de kleine Hypsilophodon tot de enorme Sauroposeidon. En natuurlijk waren er vleeseters die ze opaten. Dit  rijk zit vol gevaar, geen enkele dinosaurus is hier veilig. Sommige grote gevechten vinden plaats in dit rijk, en als we erdoor naar het zuiden trekken, zien we heel veel dieren. Hier zijn ze dan: 

Planteneters

Hypsilophodon 

 Naam: Hypsilophodon

Uitspraak: Hip-sie-lof-o-don

Lengte: 2 meter

Gewicht: 35 kilogram

Familie: Ornitschia, Ornithopoda, Hypsilophodontia, Hypsilophodontidae

Gevonden in: Verenigde Staten, Engeland, Spanje

Leefde: 125 - 100 miljoen jaar geleden.

Hypsilophodon was de kleiste en snelste planteneter in Europa en Noord Amerika, die makkelijk voor een roofdier kon wegvluchten. Hij at de taaie stengels en met zijn gehoornde bek ging dat makkelijk. Hij leefde gedurende 25 miljoen jaar. Om de veiligheid van de dieren leefden ze in groepen. Ze verdwenen uit Noord Amerika door de komst van een nieuwe vleeseter, Deinonychus, die ze makkelijk kon bijhouden. In Europa was dat vanwege de komst van Toraskosaurus, met hetzelfde verhaal.

Nothronychus 

Naam: Nothronychus

Uitspraak: Not-roo-nie-gus

Lengte: 4 tot 6 meter

Gewicht: 1,5 ton

Familie: Saurischa, Theropoda, Tetanura, Maniraptora, Therizinosauria, Bepiaosauridae

Gevonden in: Verenigde Staten

Leefde: 95 - 85 miljoen jaar geleden 

Dit is een van de bizarste dinosauriërs. Bedekt met veren was deze planteneter verwant aan... vleeseters! Maar één evolutielijn zorgde voor plantenetende Theropoden. Deze planteneter kon hoge bladeren eten. Hij had een snavelachtige, tandeloze bek om de planten mee te eten. Hij verdedigde zich met zijn enorm grote klauwen. Er was één vleeseter die ze niet aankonden, en dat was Acrocanthosaurus, maar tegen de tijd dat Nothronychus ontstond, was Acrocanthosaurus al bijna uitgestorven. Dit was dus een succesvolle planteneter, die verdween met de opkomst van de Tyrannosauriërs.

Sauropelta 

 Naam: Sauropelta

Uitspraak: Sau-roo-pel-taa

Lengte: 5 meter

Gewicht: 2 ton

Familie: Ornitschia, Thyreophora, Ankylosauria, Nodosauridae

Gevonden in: Verenigde Staten

Leefde: 105 - 80 miljoen jaar geleden

Dit is de succesvolste planteneter in het rijk. Sterk, bepantserd en met geen natuurlijke vijanden. Vleeseters proberen altijd de nek door te bijten. Als ze dat bij dit dier zouden doen, zou het hun dood betekenen. De stekels op de nek waren dan ook goede wapens. Ondanks het grote harnas en de gevaarlijke stekels was Sauropelta vrij dom. Zijn hersenen waren niet groot, en hij had dus geen goed denkvermogen. Maar dat had hij helemaal niet nodig om op planten te jagen. 

 Sauroposeidon

 Naam: Sauroposeidon

Uitspraak: Sau-roo-poo-sei-don

Lengte: mogelijk 31 meter

Gewicht: 100 ton

Familie: Saurischa, Sauropodomorfa, Sauropoda, Camarasauria, Brachiosauridae

Gevonden in: Verenigde Staten

Leefde: 115 - 100 miljoen jaar geleden

Van deze dinosauriër zijn alleen een paar nekwervels gevonden, maar die waren gigantisch! Ze leken het meest op de nekwervels van Brachiosaurus  uit het late Jura Afrika en Noord Amerika. Die was 23 meter lang en hij kon wel 12 meter hoog reiken. Sauroposeidon kon misschien wel 31 meter lang worden en 16 meter hoog reiken! Zo kon hij bij de hoogste bladeren komen. Om zijn lichaam in werking te houden at hij de hele dag door. Hoewel groot en zwaar was hij niet veilig voor vleeseters. Het duurt lang om zo groot te groeien en tot die tijd liggen hordes Deinonychus te wachten. Zelfs volwassenen waren niet veilig voor het grote roofdier Acrocanthosaurus

Tenotosaurus 

Naam: Tenotosaurus

Uitspraak: Tee-noo-too-sau-rus

Lengte: 6 meter

Gewicht: 2 ton

Familie: Ornischia, Ornithopoda, Iguanodontia, Tenotosauridae

Gevonden in: Verenigde Staten

Leefde: 115 - 100 miljoen jaar geleden

De snelle planteneter Tenotosaurus was een van de meest voorkomende dinosauriërs in het rijk. Ze aten vooral varens. Wat opvalt is dat ze hun eten kauwen, tewijl de meeste plantenetende dinosauriërs dat niet doen. Deze dieren trokkoen in grote kudden door heel het rijk. Als een Acrocanthosaurus aanviel, dan konden ze zich alleen verdedigen met hun staart, een relatief lange staart voor de familie. Deze verdediging werkte goed voor de grote Acrocanthosaurus maar niet voor de kleine en beweeglijke Deinonychus. Toen hij opdook verminderde het aantal Tenotosaurussen sterk.

Zuniceratops 

 Naam: Zuniceratops

Uitspraak: Zoe-nie-see-raa-tops

Lengte: 4 meter

Gewicht: 1 ton

Familie: Ornitschia, Marginocephala, Ceratopsia, Triceratopsidae

Gevonden in: Verenigde Staten

Leefde: 95 - 80 miljoen jaar geleden

95 miljoen jaar geleden kwam deze dinosauriër in het rijk. Een gehoornd beest dat later een van de meest beruchte dinosauriërs werd. Zuniceratops at stengels en varens, en zijn gehoornde bek is perfect om stengels te eten. Ze leefden in kleine groepen in dichte wouden ter beschutting. Sommige mannetes vochten met elkaar; voor territorium of voor een vrouwtje. Maar de hoorns gebruikten ze niet alleen tegen elkaar, maar ook tegen de vleeseter Deinonychus waren het goede wapens. Samen beschermden de dieren de jongen tegen de vleeseters. Hun enige verdediging was echter hun hoofd, dus als er een vleeseter op zijn rug zat, moest hij springen om hem eraf te krijgen.

Vleeseters 

Acrocanthosaurus 

Naam: Acrocanthosaurus

Uitspraak: Ak-roo-kan-too-sau-rus

Lengte: 12 tot 14 meter

Gewicht: 3,5 ton

Familie: Saurischa, Theropoda, Tetanura, Carnosauria, Allosauridae

Gevonden in: Verenigde Staten

Leefde: 115 - 100 miljoen jaar geleden 

Ongeveer even groot als Tyrannosaurus, en bewapend met scherpe klauwen en een mond vol scherpe tanden, was Acrocanthosaurus de koning van het rijk. Hij was gespecialiseerd in jagen op de gigantische Sauroposeidon, en daarbij zal hij niet de sterke dieren aangevallen hebben, maar de zwakkeren. Om midden in de kuddes te dringen jaagde hij waarschijnlijk in groepen op de Sauroposeidon. Op kleinere dieren als Hypsilophodon en Tenotosaurus jaagde hij alleen. Toen de Sauroposeidon uitstierf en de Deinonychus in het rijk kwam om te roven, had de Acrocanthosaurus veel minder overlevingskansen en hij stierf uiteindelijk uit, 100 miljoen jaar geleden.

Coelurosaurus 

Naam: Coelurosaurus

Uitspraak: Coe-luu-roo-sau-rus

Lengte: 1 meter

Gewicht: 6 kilogram

Familie: Saurischa, Theropoda, Tetanura, Coelurosauria, Compsognathia

Gevonden in: Verenigde Staten

Leefde: 115 - 90 miljoen jaar geleden

De kleine insecteneter Coelurosaurus was verre van dodelijk. Hij leefde in de diepste wouden en overleefde daar. Als je in diepe wouden leeft kunnen grote vleeseters namelijk niet bij je komen. Hij was waarschijnlijk bedekt met veren. Hij kon goed in bomen klimmen. Ze leefden in de hele 25 miljoen jaar van het rijk.

Deinonychus 

Naam: Deinonychus

Uitspraak: Dei-noo-nie-gus

Lengte: 3 tot 4 meter

Gewicht: 65 kilogram

Familie: Saurischa, Theropoda, Tetanura, Coelurosauria, Maniraptora, Dromaeosauridae

Gevonden in: Verenigde Staten

Leefde: 110 - 90 miljoen jaar geleden 

Deinonychus was lang in het rijk, maar 100 miljoen jaar geleden verdubbelde het aantal Deinonychia. Al was het een klein roofdier, was dit het dodelijkste dier in het rijk. Zijn naam betekent "geduchte klauw", wat te maken had met de grote kromme klauw op zijn voet, die hij in de nek van zijn prooi stak. Hij had zijn succes te danken aan het groepsleven van dit dier. Door te jagen in troepen konden ze bijna elk dier aan. Alleen de gepanserde Sauropelta konden ze niet handelen, en een volwassen Acrocanthosaurus was ook te sterk, maar tegen die tijd waren die zeldzaam. Maar Deinonychus was lang niet de dodelijkste van de familie. Grotere Dromeaosauria leefde in Europa en in Zuid Amerika. En op dezelfde plaats maar  dan voor het rijk, leefde nog een veel groter type. Maar klein en snel, was Deinonychus voor 10 miljoen jaar heerser over het rijk. Deinonychus was bedekt in donzige veren.